+31 (0) 6 51928950 info@werkatleet.nl

Winter is coming

Winter gevoel. Zondagochtend. Heerlijk uitgeslapen word ik vrij vroeg wakker, geweldig. Een hele dag tegemoet en het is nog mooi weer ook. De klok is een uurtje terug gezet, wat een mooi concept is dat toch!
Maandagochtend. 05:15. Mijn ogen springen open, klaarwakker. Huh… Dit is niet de bedoeling. Uurtje strijden om toch nog te kunnen slapen en vervolgens vermoeid wakker worden om 6:30.
Dinsdagochtend. 05:15. Not again…. Weer klaarwakker. Hoe kan dat nou?
Woensdagochtend. 05:15. Godver… meteen uit bed gaan dan maar?

Het is weer wintertijd. De klok is een uur terug gezet en over een aantal maanden zetten we het weer naar zomertijd. Wat is dit fenomeen eigenlijk? Waarom is dit ooit bedacht en wat voor invloed heeft het op ons mensen?

Meer over zomer en wintertijd in deze nieuwe blog van Jeroen Bouman, slaapcoach.

Winter- en zomertijd

De winter- en zomertijd is een relatief jong fenomeen. In Nederland bestaat het pas sinds 1977 officieel. Voor die tijd hebben we het altijd zonder gedaan, dus geen gebroken nacht en geen uurtje extra slaap. Tijdens de Eerste Wereldoorlog hebben de Duitsers het voortouw genomen met de zomertijd. De oorlog was ontzettend duur en om kosten te besparen werd de zomertijd ingevoerd. Op deze manier konden ze meer gebruik maken van daglicht. Na de oorlog werd dit echter niet doorgezet en was er geen winter- en zomertijd meer.

In 1977 was er echter weer een crisis, dit keer de oliecrisis, en werd winter- en zomertijd opnieuw ingevoerd om langer gebruik te kunnen maken van zonlicht en hiermee kosten te besparen. Sinds afgelopen jaar is er echter veel kritiek op de winter- en zomertijd, omdat het slecht voor het ritme van de mens zou zijn. Wat is hiervan waar?

Circadiaans ritme

De wintertijd (de tijd waar we nu in zitten) is eigenlijk de standaardtijd. Het voordeel van de wintertijd is dat het ’s ochtends eerder licht wordt en het ’s avonds eerder donker is. Op deze manier zit de tijd ook dicht tegen onze biologische klok. De biologische klok wordt ook wel het Circadiaans ritme genoemd. Dit ritme is een biologisch ritme waarvan de volledige cyclus ongeveer één dag duurt. Volgens Matthew Walker, schrijver van de internationale bestseller why we sleep, heeft ieder mens zo’n ritme en het helpt je te bepalen wanneer je wakker wilt zijn en wanneer je wilt slapen. Het controleert ook andere ritmische patronen, zoals wanneer je het liefst eet en drinkt, je emoties en je stemming, hoeveel urine je uitscheidt, je lichaamstemperatuur, de snelheid van je metabolisme en wanneer je bepaalde hormonen produceert en hoeveel. Het is geen toeval dat de kans dat een sporter een olympisch record vestigt bewijsbaar samenhangt met het uur van de dag, waarbij die kans het grootst is op de natuurlijke piek van het menselijke circadiaanse ritme, namelijk vroeg in de middag.

Invloed op de mens

Nu we weten dat de mens van nature al een klok heeft die zich het beste instelt op dag en nacht, kun je je afvragen of het wel goed is om daar in te gaan rommelen. We gaan ons verzetten tegen ons ritme en regelmaat, naar mijn mening niet al te best. Er zijn veel onderzoeken bekend waarin naar voren komt dat de mens grote moeite heeft met het iedere keer aanpassen aan de verschillende tijden. Een van de onderzoeken geeft zelfs aan dat er bij de ingang van zomertijd een groter risico is op auto-ongelukken. Ook wordt de plotse switch naar de wintertijd in verband gebracht met extra depressies.

Betreft de zomertijd. De meeste mensen denken er niet bij na wanneer ze een uurtje slaap missen en menen dat het geen gevolgen heeft. Het tegendeel is echter waar.

Slaaptekort

Hoe minder je slaapt, hoe meer je waarschijnlijk eet. Je wordt namelijk wakker op 70% herstel in plaats van op 100% herstel. Je gaat dit herstel proberen te compenseren met heel veel eten. De kans dat je hierdoor een giga overload aan calorieen, suikers en andere – niet perse gezonde – voeding binnen krijgt is dan ook groot. Hierdoor zijn overgewicht, obesitas en diabetes type 2 aan de orde van de dag. Een onderzoek laat zien dat het toenemende slaaptekort en de obesitas (zwaar overgewicht) hand in hand gaan sinds de jaren 40. Waar we ooit gemiddeld bijna 9 uur per nacht sliepen en een minimaal aantal mensen kampte met obesitas, slapen we nu gemiddeld iets meer dan 6 uur en rijzen de obesitas cijfers de pan uit.

Naast dat gezond eten en voldoende bewegen belangrijk is voor een gezonde leefstijl en in strijd tegen overgewicht, is slaap dat al helemaal. Slaap daarom tussen de 7 en 9 uur per nacht. Meer info hierover vind je in deze blog.

Beter slapen

Een aantal toepasbare tips om jouw nachtrust te verbeteren.

  • Mijd cafeïne na 13:00 ’s middags. Cafeïne heeft een grote, negatieve invloed op de opbouw van slaapdruk.
  • Ga iedere dag rond dezelfde tijd naar bed en sta rond dezelfde tijd op. Uitslapen in het weekend compenseert niet het slaaptekort dat je hebt opgebouwd. Het zorgt er alleen maar voor dat het maandag nog moeilijker is om uit bed te komen.
  • Zorg voor een koele slaapkamer. De ideale temperatuur ligt tussen de 16 en 18 graden Celsius.
  • Mijd schermen minimaal 1 uur voor bedtijd. De schermen zorgen voor een activatie in de hersenen en maken de aanmaak van melatonine lastig.
  • Mijd eten 3 uur voor bedtijd. Een zware maaltijd verteren is een onwijs zwaar proces (net als slapen) en zorgt ervoor dat het een, slaap, ten koste gaat van de ander, eten verteren.
  • Mijd alcoholische dranken. Een slaapmutsje is de grootste nonsens ooit. Het zorgt ervoor dat je sneller in slaap valt, maar het vermindert het aantal minuten diepe- en remslaap drastisch.
  • Zorg dat je overdag genoeg zonlight krijgt. Daglicht is giga belangrijk voor het slapengaan ’s avonds. Wandel dus overdag écht minimaal 30 minuten buiten.

Veel succes!

Blijf je nou problemen houden met goed doorslapen? Word je nog steeds vermoeid wakker en kun je daar wat hulp bij gebruiken?

Jeroen begeleidt slechte slapers 1-op-1 om voorgoed van hun slaapproblemen af te komen. Als je daar meer over wil weten, kun je hem bereiken via jeroen@werkatleet.nl

 

nl_NLDutch
en_USEnglish nl_NLDutch