+31 (0) 6 51928950 info@werkatleet.nl

Alles over vetten

Een van de meest gestreden strijd uit de geschiedenis: vetten tegen suiker. Vet zou jarenlang als grootste boosdoener bekend staan en zou veel slechter zijn voor de gezondheid dan suikers. Recentelijk lekte uit dat een studie uit de jaren 60 al jaren wist wat we nu gelukkig weten: Vet is niet slecht voor je!  Alleen vet, dat is wel een erg breed begrip. Je hebt namelijk zo onwijs veel verschillende soorten. Boter en margarine, vis en vlees, avocado en noten, pitten en zaden, kokosboter en olijfolie zijn slechts een paar voorbeelden. Is olie eigenlijk wel een vetsoort?

In deze blog lees je alles over vetten. Wat zijn (gezonde) vetten, welke moet je hebben of juist vermijden en welke olie gebruik je waarvoor?

Wat is vet?

Vet is, samen met koolhydraten en eiwitten, een van de drie macronutriënten. Van macronutrienten heb je – in tegenstelling tot micronutrienten – dagelijks een ‘grote’ portie nodig. Anders dan in de jaren 80 gedacht werd is vet onmisbaar in een gezond eetpatroon, maar er zit – zoals eigenlijk alles in de wereld van voeding – ook hier weer een bepaalde nuance in. Niet alle vetten zijn namelijk even gezond of ongezond.

Waar zijn vetten dan goed voor?

Vetten leveren energie, dragen bij aan de spijsvertering, helpen bij de opname van vet oplosbare vitamines, vormen bouwstenen voor hormonen en zijn belangrijk voor het immuunsysteem. Daarnaast zorgen ze voor energiereserve, zijn ze warmte isolator en dragen ze bij aan het goed laten functioneren van ogen, hersenen en spieren. Een flinke lijstje voordelen dus!

De verschillende vetten

In de wereld van voeding worden olie (vloeibaar bij kamertemperatuur) en vet (hard bij kamertemperatuur) op een grote hoop gegooid. Maar zelfs met die ene grote hoop zijn er verschillende soorten vetten. De grootste drie groepen leg ik hieronder uit.

Verzadigde vetzuren (V van verkeerd)

Verzadigd vet wordt vaak als verkeerd gezien, omdat het de kans op het ontwikkelen van hart- en vaatziekten kan verhogen. Daarnaast kan het zorgen voor een verhoging van het LDL-cholesterol. Door dit effect kunnen bloedvaten dichtslibben. Deze vind je voornamelijk terug in dierlijke producten als vlees en kaas.

Onverzadigde vetzuren (O van oké)

Onverzadigde vetten worden gezien als positief voor het lichaam. Het zorgt voor een verlaging van het LDL-cholesterol en helpt daarmee de kans op hart- en vaatziekten verlagen. Daarnaast zijn de essentiële vetzuren omega 3 en omega 6 onderdeel van de (meervoudige) onverzadigde vetzuren familie. Deze vind je voornamelijk terug in plantaardige producten of in vette vissen.

Transvetzuren

Transvetten zijn onverzadigde vetten die worden verhit en daarmee giftig worden gemaakt. Te allen tijde vermijden dus! De verhitting zorgt er voor dat de vetzuren niet meer kunnen dienen als grondstof voor bovenstaande voordelen. Transvetzuren worden zo veel mogelijk gemeden in eten, maar is nog steeds terug te vinden in koekjes, bladerdeeg, chips, snoep, harde margarine, gebak, frituurvet, kant-en-klaarmaaltijden en diepvriesproducten als patat, kroketten en frikadellen.

De uitzonderingen

Binnen de verzadigde vetzuren zijn een aantal uitzonderingen. Afhankelijk van de vetzuurlengte kunnen sommige verzadigde vetzuren toch prima afgebroken en opgenomen worden in het lichaam. Er zijn drie voorbeelden bekend die grotendeels uit verzadigde vetten bestaan maar wel in deze categorie vallen: biologische roomboter, kokosolie en rode palmolie.

Wat is het verschil tussen roomboter en margarine?

Boter wordt gemaakt van melk. Als het goed is zit er niks anders in dan koemelk en wordt het vet van deze koemelk gebruikt om de boter mee te maken.

Bij margarine moet je kijken op de ingrediëntenlijst wat er in zit, want dit verschilt nogal per margarine. In de ene margarine zit palmolie, in de ander soja olie, zonnebloemolie, koolzaadolie, raapzaad olie of een andere olie en oja, er zitten ook nog een aantal (niet natuurlijke) emulgatoren, smaakstoffen en stabilisatoren in. Emulgatoren en stabilisatoren worden gebruikt om de verschillende soorten oliën met elkaar te laten mengen.

Bakken en braden. Wat moet ik gebruiken?

Wanneer onverzadigde vetten worden verhit, dan worden deze omgezet naar transvetzuren. Zoals je hierboven hebt gelezen wil je dat dus zoveel mogelijk vermijden. Hierdoor raden we aan om plantaardige oliën (zoals olijfolie) te gebruiken als koude garnering en de juiste verzadigde vetten (kokosolie) te gebruiken om in te bakken.

Ff concreet?

Concreet kunnen we dus zeggen dat we ons voornamelijk moeten focussen op onverzadigde vetten. Een aantal producten waar deze in terugkomen: avocado, noten, peulvruchten, pinda, olijfolie en verschillende zaden zoals lijnzaad en chiazaad. Daarnaast is het verstandig om verzadigde vetten met een lange keten te matigen en transvetten volledig te vermijden. Bakken en braden doen we in kokosolie.

Daarnaast is het belangrijk om te vermelden dat er in veel producten een combinatie is van verzadigd en onverzadigd. Dat hoeft niet per definitie ongezond te zijn. Wanneer deze twee varianten samenkomen is het van belang dat het onverzadigde gedeelte ten minste 2 keer zo groot is als het verzadigde.

nl_NLDutch
en_USEnglish nl_NLDutch